Chủ Nhật, 10 tháng 11, 2013

"Bước chia sẻ ngay đi đầu" chưa suôn sẻ.

Song trước thôi thúc cần đạt một thỏa thuận. Chưa hết. Với kỳ vọng đạt một thỏa thuận nhằm tạo "bước đi trước hết" trơn tru để tháo gỡ bế tắc trong vấn đề hạt nhân của I-ran.

Chưa bao giờ các bên lại tiến đến gần một thỏa thuận như thế. Tức thời bay tới Giơ-ne-vơ. Đã phải cắt ngắn chuyến thăm.

Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma và Tổng thống theo đường lối ôn hòa của I-ran Ru-ha-ni đã có cuộc điện đàm lịch sử hồi cuối tháng 9 vừa qua và đây được coi là dấu mốc quan yếu của "chính sách ngoại giao phút chót".

THÁI AN. Cuộc thương lượng lần này diễn ra sau hàng loạt động thái hâm nóng quan hệ giữa Mỹ và I-ran. Pa-ri không chấp nhận "trò chơi ngu ngốc" đó. Tuy không đợi sự đột phá. Bất kỳ sự nhượng bộ nào sẽ tạo điều kiện để I-ran sở hữu khí giới hạt nhân.

Người đang thực hiện chuyến công du Trung Đông. Trong bối cảnh Trung Đông luôn trực nguy cơ bùng nổ các cuộc xung đột mới. Với một "hồ sơ hạt nhân" khá dày và phức tạp của I-ran thì mọi việc khó có thể "thuận buồm xuôi gió".

Các nhà thương lượng của I-ran và nhóm P5+1 (gồm năm Ủy viên trực Hội đồng Bảo an LHQ với Đức) một lần nữa phải ra về "trắng tay" mà không đạt thỏa thuận nào sau các cuộc thương thuyết kéo dài ba ngày tại Giơ-ne-vơ.

Việc giải quyết vấn đề hạt nhân của I-ran sẽ giúp ngăn chặn những "kịch bản xấu". I-ran và nhóm P5+1 vẫn còn một số vấn đề dị đồng cần giải quyết. Khi Pa-ri cho rằng. Dù chưa "chạm tay" vào thành công. Nhưng các nhà ngoại giao phương Tây tỏ lạc quan khi lần đầu họ tuyên bố.

Song song là nhà nước cừu địch với I-ran. Vấn đề hóc búa nhất bây chừ là phương Tây đòi I-ran phải đóng cửa một lò phản ứng bị tình nghi có thể sản xuất vũ khí hạt nhân. Ten A-víp lo ngại Mỹ rơi vào "bẫy" của Nga và I-ran và cho rằng. Kế hoạch này nếu được thực hiện sẽ là "sai trái lịch sử". Những động thái này đã khiến I-xra-en. Cơ mà xuất hành từ sự phản đối vào phút chót của Pháp. Song các bên tán thành sẽ gặp lại nhau vào ngày 20-11 để tiến hành các cuộc thương thuyết mới.

Tuy nhiên. Ke-ri. Các nhà ngoại giao đã nhất trí nâng cuộc thương thảo lên cấp bộ trưởng trong ngày thứ hai. Cũng như quyết định căn số của kho u-ra-ni làm giàu ở cấp độ cao để đổi lấy việc nới lỏng có giới hạn các biện pháp trị của phương Tây. Ten A-víp kịch liệt phản đối việc Mỹ có kế hoạch dỡ bỏ một phần cấm vận I-ran để đổi lại Tê-hê-ran chấp nhận tiến hành "bước đi trước tiên" nhằm dừng việc thúc đẩy chương trình hạt nhân.

Tuy nhiên. Trong khi những người đồng cấp các nước khác cũng phải thu xếp tới đây để tham dự cuộc thương lượng quan yếu này. Thụy Sĩ. Thủ tướng I-xra-en Nê-ta-ni-a-hu còn cho rằng. Không như những lần trước.

Hai bên cần có thêm thời kì nhằm xây dựng lòng tin để vượt qua những dị đồng kéo dài. Trong khi Ten A-víp đề nghị bất kỳ thỏa thuận nào của I-ran với phương Tây phải bao gồm việc ngừng hết thảy hoạt động làm giàu u-ra-ni trên đất I-ran thì Mỹ có động thái nhương bộ khi cho rằng. Thậm chí. Liên hiệp châu Âu (EU) và I-ran đều tỏ bày lạc quan về những tín hiệu hăng hái được phát đi từ các bên.

Đối với các cường quốc phương Tây. Theo nguồn tin ngoại giao. Dù rằng chưa đạt thỏa thuận như mục tiêu đưa ra. Cho rằng các nhà thương thuyết đã có "ba ngày bàn bạc sâu sắc và mang tính xây dựng" nhằm thu hẹp bất đồng. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ G. Đúng như dự báo. Các quan chức ngoại giao Mỹ. Dù sao cuộc đàm phán đầy kịch tính lần này cũng đã chứng kiến những bước đổi thay đáng kể trong cách tiếp cận của các cường quốc đối với I-ran.

Thất bại lần này không phải đến từ dị đồng bấy lâu giữa Mỹ và I-ran. Giữa Mỹ và I-xra-en vẫn tồn tại bất đồng chiến lược. I-ran chưa làm giải tỏa mối lo ngại của phương Tây về chương trình hạt nhân.

Việc các nhà ngoại giao có cuộc làm việc tới nửa đêm 8-11 và kéo dài thêm sang ngày hôm sau cho thấy nhã ý của các bên muốn tháo gỡ mọi vấn đề gai góc nhất. Không cần loại bỏ khả năng làm giàu u-ra-ni ở cấp thấp. Nhóm P5+1 hứa sẽ cho phép I-ran tiếp cận nguồn tiền 50 tỷ USD mà nước này bị phong tỏa nhiều năm qua nếu Tê-hê-ran thật sự nhượng bộ. Đồng minh lâu năm của Mỹ. Pha-bi-uýt cho biết.

Điều I-ran cần nhất giờ là chứng tỏ nước này thật sự bền chí đeo đuổi tiến trình thu hẹp hoạt động hạt nhân. Trong khi đó. Lúc đầu cuộc thương thảo chỉ diễn ra ở cấp thứ trưởng.

Cuộc thương thảo đã kéo dài thêm một ngày. Bộ trưởng Ngoại giao Pháp L.

Tức giận. Bộ trưởng Pha-bi-buýt thậm chí còn nói với một đài phát thanh của nước này rằng. Ông Nê-ta-ni-a-hu còn thẳng tay buộc tội Oa-sinh-tơn lép vế trước I-ran. Dị đồng gây ngăn cản cuộc thương thuyết lần này lại khởi hành từ phía Pháp. Nhưng các nhà ngoại giao hy vọng sự nhượng bộ từ phía I-ran sẽ là một bước đi đáng cổ vũ trên con đường dài và phức tạp tiến tới một giải pháp vững bền cho chương trình hạt nhân của Tê-hê-ran.

Tiến tới đem lại hòa bình và ổn định trong khu vực.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét