Đình cổ bên phương pháp sông Sài Gòn.

Với khoảng 35 bậc đá thấp theo con đường thẳng, từ dưới chân đồi chúng ta đã lên đến đỉnh đồi, nơi tọa lạc của đình

ĐOÀN ĐẠI TRÍ. Bây giờ, đình hầu như vắng người tương hỗ mặc dầu nó nằm sát bên cây cầu Bà Lụa bắc qua sông Sài Gòn, nối liền địa phận của TP. Theo quan sát của chúng tôi, đình Phú Cường khá rộng, chiều ngang chừng 20m, cao tới 5m, có lối kiến trúc khá độc đáo, xen lẫn giữa kiểu kiến trúc cổ vùng Bắc bộ nhưng lại phảng phất nét u trầm của những tòa lâu đài ở kinh thành Huế. Có thể nói, suốt dọc chiều dài gần 200 cây số của mình, sông Sài Gòn đã đi qua nhiều vùng đất, ghi dấu ấn đậm nét trong nhiều khu dân cư với những làng xã, thôn trang trù phú với lối kiến trúc còn tồn tại tới ngày nay.

Thì mới có thể ngồi xuống mảnh sân đá rêu phong, ngước mắt nhìn những cây cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm vẫn ngạo nghễ cùng thời gian trong ngôi cổ đình này. Tuy nhiên, sang trọng rất nhiều thời gian kể từ khi những cư dân trước nhất đặt chân tới mảnh đất phương Nam này đến nay, hồ hết kiến trúc đó đã bị tàn phá.

Nhiều người kể lại rằng, kiến trúc của ngôi đình Phú Cường này độc đáo đến nỗi người Pháp phải làm một mô hình thu nhỏ của nó để đem triển lãm ở một hội chợ tại đô thị cảng Mác Xây (Pháp) vào năm 1921, về những loại hình kiến trúc độc đáo của thế giới.

Ở đó, vẫn có một khoảng lặng đủ để người ta thanh lọc tâm hồn mình sau những bon chen của thiên hạ mà tiền nhân đã dành tặng cho hậu thế hiện giờ. Hai bên đình là hai gian nhà xây liền kề để dùng làm nhà kho, cũng như nơi họp mặt nam nữ bá tánh trong những ngày lễ trọng đại của người dân địa phương.

Chính vì lẽ đó, đình đã được xếp vào hàng di tích lịch sử văn hóa của tỉnh với những dấu ấn đậm nét của đất và người xứ Thủ Dầu Một này

Gian thờ Thành hoàng  Lần từng bước từ những bậc thang còn ướt rượt màu rêu của trận mưa đêm trước, chúng tôi tiến lên chính điện của đình.

Ngoài ra, nó cũng được coi là hình mẫu kiến trúc độc đáo của vùng Nam kỳ rộng lớn. Ở đây, mặc dầu nằm ở trọng tâm một thị thành lớn nhưng nó lại hết sức yên tĩnh, trầm mịch, đúng như những gì tiền nhân đã để lại. Và, đình Phú Cường may mắn là một ngoại lệ hiếm hoi của tạo hóa khi nó vẫn còn sau bao nhiêu biến cố với một vẻ đẹp giản đơn mà độc đáo.

Tuy nhiên, sang trọng khá nhiều biến động của lịch sử, đình Phú Cường đã ít nhiều bị xuống cấp và phải trải qua không ít lần trùng tu, tu sửa mặc dầu kết cấu chính của đình vẫn được giữ nguyên.

Tuy nhiên, đó lại là một trong những ưu điểm của đình bởi chỉ những ai thực thụ cảm thấy tâm hồn mình đủ thảnh thơi. Đình Phú Cường  Theo tìm hiểu của chúng tôi, đình Phú Cường được người dân quanh vùng gọi là đình Bà Lụa, do nó nằm ở đầu rạch Bà Lụa, một con rạch nhỏ ăn thông ra sông Sài Gòn. Hồ Chí Minh và thị xã Thủ Dầu Một. Theo đó, đình gồm một gian lớn chính giữa lợp ngói cổ bằng đất nung đã nhuộm màu thời gian.