Sử ghi “Đinh Tỵ, năm Nguyên Phong thứ 7 (1257) ngày 12/12, tướng Nguyên là Ngột Lương Hợp Đải (có bản ghi Ngột Lương Hợp Thái) xâm phạm Bình Lệ Nguyên (vùng Bình Xuyên, Hương Canh ngày nay).
Việc dùng bà làm “phần thưởng” cho Lê Phụ Trần bản chất là một nhịp để giải phóng cho bà, để bà được hưởng chút hạnh phúc muộn mằn lúc cuối đời, đó là một cử chỉ nhân đạo.
Có một dung tướng là Lê Tần, tả xung hữu đột, đánh cho quân Nguyên tan tác. Năm 1257, quân Nguyên sang xâm lược nước ta lần thứ nhất.
Sử ghi: “Mậu Dần, Bảo Phù năm thứ 6 (1278), tháng 3, phu nhân Lê Phụ Trần là công chúa Chiêu Thánh Lý thị mất” (ĐVSKTT).
Đó chính là hành vi vi phạm theo quy định tại Điều 146 BLHS. Tháng 1 – 1258, xét thưởng công lao cho các tướng, Lê Tần được công đầu, được đổi gọi là Lê Phụ Trần (Phụ Trần: Có công giúp nhà Trần); được làm Ngự sử đại phu, lại được vua đem công chúa Chiêu Thánh gả cho, coi đây như một phần thưởng, một ân sủng đặc biệt.
Bà lại hồi xuân và vẫn còn kịp sinh cho Lê Phụ Trần hai người con, một trai, một gái. Thực thụ từ khi lấy Lê Phụ Trần, tuy đã 40 tuổi nhưng thế cuộc Lý Chiêu Hoàng mới thực thụ có hạnh phúc. Ông không thể lập người vợ cũ của mình làm vợ lần thứ hai và ông cũng không nỡ để Chiêu Thánh vò võ trong lãnh cung đến chết già. Người con gái là Ngọc Khuê, sau được phong ứng Thụy công chúa.
Sau khi triều Trần ưng ý các điều kiện trên, Chiêu Thánh mới đồng ý hôn phối cùng Lê Phụ Trần, lúc này bà dù 40 tuổi nhưng vẫn còn xuân sắc mặn mòi.
Dù chỉ xuất hiện thoáng qua trên vũ đài chính trị nhưng Lý Chiêu Hoàng đã trở nên nhân vật độc đáo, thành đề tài bàn bạc gần 800 năm qua và sẽ còn là điều thu hút sự quan tâm của các đời người Việt mãi sau này.
Người con trai là Lê Tông, sau được phong tước Thượng Vị hầu. Thực ra, ở lần thứ hai này, chúng tôi cho rằng Trần Cảnh đã có phần ứng xử đúng. Đem việc ép duyên của bà ra đàm đạo ngày nay quả là một việc lạ.
Tháng 10/1224, trước áp lực của Trần Thủ Độ, Huệ Tông phải nhường ngôi cho Chiêu Hoàng rồi xuất gia ở chùa Chân Giáo. Bị ép lấy Lê Phụ Trần, biết không thể từ chối, Chiêu Thánh đặt ra 3 điều kiện là: 1.
Trận Bình Lệ Nguyên đại thắng. Đây là trường hợp đặc biệt của lịch sử Việt Nam mà từ trước đến nay chưa hề có. Vua xuất phát đốc chiến, xông pha tên đạn, quan quân hơi núng” (ĐVSKTT).
Cả thế cục thăng trầm của Lý Chiêu Hoàng có thể tóm tắt chỉ trong một dòng, bao quát cả 6 thời đoạn: “Công chúa – Thái tử – Vua - Hoàng hậu – Công chúa – Phu nhân đại thần”. Theo đó, Điều 146 quy định về tội cưỡng ép thành thân hoặc cản trở hôn nhân tình nguyện, tiến bộ như sau: Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, ngăn trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ bằng cách hành tội, bạc đãi, thị oai ý thức.
Lăng miếu thờ các vị hoàng đế, công thần triều Lý phải được gìn giữ, coi ngó chu đáo; 3 Dinh thự của Lê Phụ Trần phải chuyển ra xa Hoàng thành. Con cháu đưa bà về an táng tại khu vực lăng mộ các tiên vuơng nhà Lý. Luật nay: Có dấu hiệu của tội ép duyênỞ vùng Từ Sơn (Bắc Ninh ngày nay) từ bao đời vẫn lưu truyền câu ca dao thác lời Chiêu Thánh trách vua Trần về việc gả chính vợ mình cho bề tôi: “Trách người quân tử bạc tình/Chơi hoa rồi lại bẻ cành bán rao!”.
Phải xóa bỏ ngay lệnh truy sát, bức hại hoàng tộc nhà Lý; 2. Hoặc bằng thủ đoạn khác đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không nhốt đến ba năm, hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.
Nhận xét về sự kiện này, sử thần Ngô Sĩ Liên viết: “Vua tôi nhà Trần khinh đạo vợ chồng lại thấy ở đây lần nữa”, ý nói, lần trước Trần Cảnh lấy vợ của anh ruột là một lần, còn lần này đem vợ cũ của mình gả cho một viên tướng dưới quyền là một lần nữa khinh thường đạo vợ chồng.
Lý Chiêu Hoàng mất năm 1278, thọ 60 tuổi (1218 – 1278). Nhưng giả sử vụ việc đó xảy ra thời nay thì người mà ép bà phải đi lấy và chung sống với một người không có tình cảm thì có phải chịu trách nhiệm gì không? Xin thưa rằng, với hành vi ép buộc người khác hôn phối trái ý muốn thì luật pháp ngày nay đã quy định rõ ràng rồi.
Tường Linh.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét